Eaglewatch: roofvogels en uilen
Amerika Afrika Europa AziŽ OceaniŽ
Slechtvalk - Falco peregrinus
 
Geschiedenis van de valkerij:

Er bestaat geen nauwere band tussen mens en roofvogel dan die via de valkerij, zoals Roger Tory Peterson al schreef in 1948: De mens is uit het duister gekomen met een slechtvalk op zijn pols. Diens koele, bruine ogen zijn meer dan die van welke andere vogel ook getuige geweest van de strijd om beschaving, van de armoedige tenten op de Aziatische steppen, duizenden jaren geleden, tot de marmeren paleizen van de Europese koningen in de 17de eeuw.

Valkerij, ook wel foutief valkenjacht genoemd, is ruim gesproken het vangen van wilde prooidieren met afgerichte roofvogels. Ze groeide uit van een jachtmethode tot een sport. De oorsprong van de valkerij is onder het stof der eeuwen verborgen, maar ligt vermoedelijk in het Nabije, Midden- of Verre Oosten. Sommige auteurs beweren dat zij al in 2000 voor Christus is ontstaan, maar het oudste bewijs is een Assyrisch bas-reliŽf uit 722 - 705 voor Christus.
De levensstijl van de nomadische volkeren van AziŽ leenden zich bij uitstek Valkerijvoor de valkerij en het gebruik van valken en arenden was waarschijnlijk een doeltreffender methode om vlees te vangen dan de primitieve bogen of speren. De valkerij werd in India vermoedelijk al vroeg beproefd, hoewel de vroegste aanwijzing ervoor pas uit de 2de eeuw na Christus dateert. Zij bereikte er haar grootste populariteit met het binnendringen van de islam in de 14de eeuw.

In China stammen de oudste verwijzingen naar het gebruik van valken bij de lacht uit 680 voor Christus in het koninkrijk Tsjo. Tijdens de Han-dynastie (206 v.C. - 220 n.C.) nam de populariteit van de valkerij duidelijk toe. Van keizer Tang werd gezegd dat hij vaak in het bos ging jagen met valken.

In Japan dateert de eerste vermelding van valkerij uit 720 n.C. De sport werd waarschijnlijk ook in Korea beoefend. Een geschrift vermeld een vreemde vogel die voor de jacht werd gebruikt in het 43ste regeringsjaar van de Japanse keizer Nintoku (355 n.C.). De valkerij in PerziŽ en ArabiŽ zou al zeer vroeg zijn begonnen en PerziŽ was het middelpunt van de valkerij in het Nabije Oosten.

Er bestaat geen bewijs dat de valkerij bekend was aan de oude joden in Palestina en ze was niet algemeen bekend in het antieke Europa. Ze is niet afgebeeld op Griekse amfora's en Romeinse fresco's, al zijn daar wel andere jachtvormen op te zien. De valkerij bestond al in het Middellandse Zeegebied rond 400 n.C., toen een oude schrijver het verlangen uit zijn jeugd verwoordde als: "een snelle hond en een prachtige havik".

In de 6de eeuw vormde de valkerij een vast onderdeel van het leven van de Germaanse stammen. Hun wet zei: "Indien iemand het waagt om andermans havik te stelen, bevelen wij dat de vogel zelf een achtste pond vlees van de borst van de dief eet", wat betekende dat het voer voor de valk op de borst van de dief zou worden gelegd. Wetten beschermden ook nesten of bomen waarin nesten zaten. In de periode 500 - 1600 n.C. bereikte de sport zijn hoogtepunt in de feodale maatschappijen van het Europese christendom en de islam. de stand waartoe men behoorde, bepaalde welke vogel men mocht gebruiken, zoals abdis Juliana Berger in de Middeleeuwen schreef: "Een arend Keizer Frederik II van Hohenstaufenvoor een keizer, een giervalk voor een koning, een slechtvalk voor een graaf, een smelleken voor een jonkvrouw, een havik voor een jonker, een sperwer voor een priester, een musket (mannelijke sperwer) voor de schriftgeleerden. Valken waren deel van het dagelijks leven en werden meegenomen naar hof, kerk of toernooiveld.

Door velen wordt de Duitse keizer Frederik II van Hohenstaufen (1194 - 1250) beschouwd als de grootste valkenier die ooit geleefd heeft en als monarch die voor zijn tijd waarlijk modern was.

De komst van doeltreffende vuurwapens voor de jacht, landontginning, het beheer van jachtterreinen en het verdwijnen van het feodale systeem worden beschouwd als oorzaken voor de neergang van de valkerij in Europa in de 17de en 18de eeuw. De weergaloze verering van roofvogels in Europa werd vervangen door het doden van volwassen en jonge vogels en de vernietiging van hun nesten, omdat ze werden gezien als schadelijk en als concurrentie bij de jacht. De valkerij werd sedertdien nog slechts door een enkeling beoefend.

print printvriendelijke versie

Verwante onderwerpen
Amerikaanse Zeearend Rode wouw Secretarisvogel